Gezondheid

sibbel13 (3)GSD 4

Dit is een stofwisselingsziekte die alleen bij de Noor voorkomt. Er gaat iets mis met de verwerking van Glucose. Niet te verwarren met diabetes. 80 procent van de kittens sterft rond de geboorte. 20 procent wordt maximaal 1 jaar oud. Er is geen genezing, beide ouders moeten drager zijn. Werd in Amerika ontdekt omdat daar het inteeltpercentage wat hoger ligt.

 

jip 2.5PK-Def

Is een erfelijke vorm van  bloedarmoede. In eerste instantie bekend bij Somalie en Abesijn dus die zijn waarschijnlijk ergens ingekruist. Niet te genezen en beide ouders moeten drager zijn. Sinds een paar jaar weten we dat het voorkomt en wordt er steeds meer op getest.

 

annabel 8PKD en CIN

Zijn dominante erfelijke afwijkingen aan de nier. De PKD zijn bij de geboorte al vochtblaasjes in de nier aanwezig die steeds groter worden en het normale weefsel verdringen. Uiteindelijk treed nierfalen op. 1 echo op 1 jarige leeftijd sluit al 98 procent van de gevallen uit.

Bij CIN verbindweefseld het nierweefsel dat daardoor zijn functie verliest. Bij de erfelijk vorm worden de katten niet erg oud. Er is ook een ouderdomsversie.  Aangezien de nieren een overcapaciteit hebben, zijn er pas klachten in een laat stadium.

gwen58 (5)FELV/FIV

FIV (kattenaids) en FELV (leukemie) zijn 2 besmettelijke ziektes waarop katers en poezen getest moeten worden. FELV is meestal een virusinfectie waarbij het afweersysteem wordt aangetast en allerlei aandoeningen waaronder tumoren vrij spel krijgen. FIV kan een incubatietijd hebben van wel 5 jaar en geeft allerlei vage klachten.

aa55 (5)Niesziekte

Dit is kattengriep. Ingeënte katten kunnen ziek worden maar vaak wel in mindere mate. Net als bij de mens zijn er verschillende stammen. Niet laten versloffen, het kan chronisch worden of een longontsteking geven. Het is een virusinfectie maar de DA geeft toch antibiotica als het te lang duurt omdat er nogal eens een bacterie achteraan komt.

aug 083HCM

HCM is een ziekte waarbij de spier van de linker hartkamer steeds dikker wordt naar binnen toe. Daarom wordt de kamer steeds kleiner, er kan minder bloed rondgepompt worden en uiteindelijk kan hartfalen optreden. Er is een erfelijke versie maar ook een ouderdomsversie.

  gaius59 (7)FIP

Staat voor infectieuze peritonitis. Het begint met een besmetting van het Coronavirus. Meestal komt het afweersysteem goed in actie, die ruimt het virus op en klaar. Soms gaat dat niet goed, het virus muteert tot de FIP versie en dan is er niets meer aan te doen. Er is een droge versie met vage klachten en allerlei ontstekingen, deze kan een aantal maanden duren. Er is een natte versie die vocht in borst en/of buik geeft. Deze gaat zeer snel en vaak sterft de kat al binnen 10 dagen na de diagnose. Er is helaas geen specifieke test voor. Aan de hand van het beeld moet de dierenarts een inschatting maken of we met FIP van doen hebben.

Alleen met sectie kan definitief morgan71worden vastgesteld of het FIP is. Met besmettelijk zijn valt het wel mee.  Bijna alle katten lopen in hun leven wel een of meerdere Corona infecties op maar het grootste deel krijgt geen FIP. Op dit moment gaat men er vanuit dat 50 procent erfelijk is (afweersysteem zit niet zo goed in elkaar). Je ziet het vaak bij jonge katten omdat de afweer nog niet op volle sterkte is, bij oude katten omdat daar de afweer weer afneemt, na operaties, ongelukken of het virus grijpt zijn kans als de kat al ziek is. Als fokker kun je er niet altijd wat en doen en is het pech. Komt het vaker voor in dezelfde lijnen dan moet je eens goed aan nadenken.

 

janneke11.5 (2)Kattenziekte

Is de kattenversie van Parvo. Het is een virusinfectie die het maag/darmkanaal aantast met braken, diarree en hoge koorts. Ongeveer 90 procent van de kittens overlijd hier aan maar ook het grootste deel van de volwassenen. De inenting bied bijna 100 procent bescherming, aanbeveling op dit moment is iedere 3 jaar herhalen. Het virus wordt makkelijk overgedragen, ook op kleding en schoenen en kan jaren in de omgeving in leven blijven. Af en toe zie je een uitbraak omdat de meerderheid van de katten niet in ingeënt.

 

bingen en verdi63Zin en onzin van testen

GSD4 is bij mijn vereniging een verplichte test. Bij één van de laatste testen in Duitsland, Frankrijk en Amerika bleek ongeveer 10 procent drager te zijn. De sommige Amberlijnen was dat 20 procent. Niet omdat die zwakker zijn maar om een nieuw mutatie vast te leggen wordt vaak inteelt toegepast en ze hadden de pech dat één van de eerste katten behalve Amber ook GSD4 had geërfd. Toen het in Amerika werd ontdekt bleken daar bijna alle katten af te stammen van Jarl av Trollsfjord. Inmiddels gaan we er van uit dat zijn moeder Asta, oom Alex en meerdere zussen, neven en nichten allen drager waren van GSD4. In Europa zijn ook al meerdere gevallen bekend. Aangezien het zo’n dag70 074onbekende ziekte is, weet de dierenarts vaak ook niet wat hij/zij er mee aan moet. Ondertussen zijn nog 5 andere lijnen bekend die GSD4 vererven. Geen Jarl betekend niet dat er geen GSD4 kan zijn. Het is wel een unieke afwijking dus waarschijnlijk stammen alle katten af van dezelfde voorouder. Een beetje bloed of slijm voor een DNA test en je weet het.

FELV en FIP zijn met een simpele bloed test aan te tonen. Een paar druppels bloed en je hebt met 10 minuten de uitslag. FIV wordt overgedragen door bloed contact, placenta en moedermelk. FELV kan ook via de placenta en moedermelk worden overgedragen maar ook via elkaar wassen en eten uit het zelfde bakje. Verplichte test.

caccini30 (4)PKD heeft een DNA test die geldig is bij de Pers en aanverwante rassen. Bij de mens hebben we 85 procent PKD1 en 15 procent PKD2. Bij de kat lijkt het hetzelfde te zijn. PKD komt bij de Noor niet veel voor. Op dit moment moeten we het doen met echografisch onderzoek.

CIN is op dit moment ook alleen maar aan te tonen met echografisch onderzoek.

PK-Def heeft wel een DNA test. Als je toch bezig bent met GSD4 kun je dit meenemen.

dag70 088HCM heeft op dit moment 2 DNA testen die geschikt zijn voor de Maine Coon=HCM1  en de Ragdoll=HCM3 . Nog niet de helft van de Maine Coons met HCM heeft HCM1 en ook niet alle Ragdolls met HCM heeft HCM3. Bij de mens zijn honderden mutaties van 10 genen bekend die met HCM van doen hebben. Bij katten zullen in de toekomst waarschijnlijk nog meerder afwijkingen ontdekt gaan worden. Op dit moment moeten we het doen met echografisch onderzoek. Dat is een moment opname. Het kan dit jaar in orde zijn en over 2 jaar niet. Er zijn genoeg gevallen bekend van katten die ineens op 6 jarige leeftijd HCM bleken te hebben en waarbij de zaak aan het rollen ging omdat één van de kinderen HCM had. Test een kat op 8 jarige leeftijd nog steeds negatief, dan krijgt de kat het waarschijnlijk

ook niet meer. Je kat alleen caccini21 (4)een DNA test voor HCM aandoen is beslist onvoldoende. Er is ook een ouderdoms versie van HCM welke o.a. veroorzaakt wordt door slagaderverkalking, lekkende hartkleppen e.d.

Bij de aanschaf van een raskat is het goed om je te verdiepen in de erfelijk afwijkingen die het ras heeft. Niet iedere fokker test overal op. Komen  afwijkingen wel regelmatig voor, dan is dat toch wel belangrijk.

Over het algemeen heeft de Noor niet zoveel gezondheidsproblemen. Voor een aantal heb je DNA testen waarmee je die kunt uitsluiten. Hart/nier problemen zijn lastiger. Het zal niet de eerste keer zijn dat een kat vroeg overlijd en als je dan gaat zoeken blijkt vader of moeder toch ook de aandoening te hebben maar zijn eerder nooit onderzocht. Wat je wel eens ziet zijn tandvleesproblemen. En dat leid nogal eens tot verlies van tanden en kiezen.  En met het ouder worden komen meestal ook de gebreken.